“Sociale veiligheid ontstaat niet vanzelf. Je moet het organiseren, agenderen en steeds opnieuw bespreekbaar maken.”
Wie ben je en wat doe je?
Ik ben sinds een kleine twee jaar algemeen directeur van NCP. Daarvoor ben ik jarenlang zelf werkzaam geweest bij zowel kleine als grote producenten. Ik ben onderaan de ladder begonnen en heb verschillende functies vervuld, waardoor ik de dagelijkse praktijk op de werkvloer van dichtbij ken. Mijn laatste functie voordat ik bij NCP begon, was directeur-producent bij Warner Bros. ITVP Nederland. Die brede praktijkervaring neem ik mee in mijn huidige rol en in mijn inzet voor sociale veiligheid.
Vanuit NCP houd ik me bezig met de randvoorwaarden waaronder producenten hun werk goed kunnen doen: artistiek en inhoudelijk, maar ook economisch, juridisch en sociaal. Sociale veiligheid is daar een belangrijk onderdeel van. We delen kennis met producenten, signaleren waar behoefte aan is en werken samen met andere partijen in de sector aan verbetering. Dat doen we onder meer binnen het Mediapact Respectvol Samenwerken.
Wat betekent sociale veiligheid persoonlijk voor jou en waarom vraagt dit in de audiovisuele sector extra aandacht?
Voor mij betekent sociale veiligheid dat iedereen zich prettig, welkom en veilig moet kunnen voelen op het werk. Dat gaat niet alleen over het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag, maar ook over een cultuur waarin mensen zich durven uitspreken, fouten kunnen benoemen, vragen kunnen stellen en elkaar op een respectvolle manier kunnen aanspreken.
Ik vind dit persoonlijk een heel belangrijk thema. Werk neemt voor veel mensen een grote plek in hun leven in. Dan moet je erop kunnen vertrouwen dat je serieus wordt genomen, dat grenzen worden gerespecteerd en dat duidelijk is waar je terechtkunt als er iets niet goed gaat.
Onze sector vraagt daarbij extra aandacht. We werken veel met tijdelijke teams, freelancers, hoge werkdruk, krappe budgetten en wisselende werkplekken. Mensen werken soms maar kort met elkaar samen, terwijl er wel snel een veilige cultuur moet ontstaan. Ook zijn er duidelijke machtsverhoudingen zoals tussen opdrachtgever en producent, producent en maker, leidinggevende en crew, en ervaren mensen en starters.
Juist daarom kun je sociale veiligheid niet aan het toeval overlaten. Sociale veiligheid ontstaat niet vanzelf. Je moet het organiseren, agenderen en steeds opnieuw bespreekbaar maken.
“Ook informele leiders hebben veel invloed op de sfeer, de cultuur en de manier waarop mensen zich gedragen.”
Welke concrete stappen werken volgens jou in de praktijk?
Vanuit NCP hebben we voor producenten de gids ‘Advies Veilige Werkvloer’ gemaakt. Daarin beschrijven we in zes praktische stappen welke randvoorwaarden nodig zijn om een veilige cultuur te bevorderen en ongewenst gedrag te voorkomen. Denk aan een heldere gedragscode, aandacht voor de cultuur op de werkvloer, sturen op gewenste omgangsvormen, medewerkers goed informeren, sociale veiligheid standaard meenemen bij de start van ieder project en zorgen voor toegang tot een interne en, of externe vertrouwenspersoon.
Maar zo’n document moet wel gaan leven. Sociale veiligheid moet terugkomen in de onboarding, bij de kick-off en in gesprekken op de werkvloer, waarbij leidinggevenden het goede voorbeeld geven. Bij Warner Bros. kreeg iedereen die aan een nieuwe productie begon hierover informatie en werd het onderwerp tijdens de kick-off opnieuw besproken. Juist door het niet alleen aan de orde te stellen als er iets misgaat, wordt het normaler om erover te praten.
Daarbij moeten we niet alleen naar formele leidinggevenden kijken. Ook informele leiders hebben veel invloed op de sfeer, de cultuur en de manier waarop mensen zich gedragen. Juist bij hen ligt een belangrijke verantwoordelijkheid.
Nog altijd denken sommige mensen dat een gesprek met een vertrouwenspersoon automatisch leidt tot een formele melding. Dat is niet zo. Je kunt bij een vertrouwenspersoon ook terecht om je verhaal te doen, advies te vragen en te verkennen welke stap passend is. Zeker voor freelancers, die soms vrezen voor gevolgen voor hun werk of reputatie, is het belangrijk dat dit goed bekend is.
“Voorbeeldgedrag, luisteren, aanspreken en consequent handelen zijn cruciaal.”
Waar liggen de grootste uitdagingen en welke lessen wil je meegeven?
De meeste mensen onderschrijven inmiddels het belang van sociale veiligheid. De uitdaging zit vooral in de dagelijkse praktijk. Hoge werkdruk, tijdelijke teams en beperkte tijd en middelen kunnen ertoe leiden dat goede voornemens naar de achtergrond verdwijnen. Sociale veiligheid is bovendien niet opgelost met één protocol of één vertrouwenspersoon. Het vraagt om herhaling, voorbeeldgedrag, aanspreekbaarheid en duidelijke opvolging wanneer er signalen zijn.
Mijn eerste advies is daarom: maak sociale veiligheid concreet. Zorg dat mensen weten welk gedrag je verwacht, waar grenzen liggen en bij wie zij terechtkunnen. Bespreek het niet pas als het misgaat, maar zet het aan de voorkant op de agenda: bij de start van een project, in teamoverleggen, tijdens evaluaties en in de onboarding.
Investeer daarnaast in formele én informele leidinggevenden. Zij bepalen in hoge mate de toon op de werkvloer. Voorbeeldgedrag, luisteren, aanspreken en consequent handelen zijn cruciaal.
Een belangrijke persoonlijke les voor mij is dat zorgvuldigheid en respect moeten gelden voor alle betrokkenen bij een traject rond grensoverschrijdend gedrag. Mijn aandacht lag de eerste keer dat ik daar als eindverantwoordelijke mee te maken kreeg vooral bij de mensen die een klacht hadden. Achteraf zag ik dat ook de positie van de beklaagde of mogelijke veroorzaker zorg en aandacht vraagt. Je wilt als organisatie aan het einde van een traject kunnen zeggen dat je zorgvuldig en respectvol hebt gehandeld voor iedereen die erbij betrokken was.
En tot slot: blijf leren. Sociale veiligheid is geen project dat je kunt afvinken. Het is een cultuur die je voortdurend moet onderhouden, zeker in een dynamische en projectmatige sector als de onze.
No items found.